Αρχική > συναισθηματα, ταυτότητες, θεωρια > Πως πεθαίνουμε στις σύγχρονες κοινωνίες μας; Πεθαίνουμε όπως ερωτευόμαστε: βουτηγμένοι στον κομφορμισμό και στον φόβο »

Πως πεθαίνουμε στις σύγχρονες κοινωνίες μας; Πεθαίνουμε όπως ερωτευόμαστε: βουτηγμένοι στον κομφορμισμό και στον φόβο »

Οκτώβριος 5, 2008 Σχολιάστε Go to comments

Πως πεθαίνουμε στις σύγχρονες κοινωνίες μας; Πεθαίνουμε όπως ερωτευόμαστε: βουτηγμένοι στον κομφορμισμό και στον φόβο Η κεντρική μορφή της ρευστής μοντέρνας εποχής μας- λέει ο Ζ.Μπαουμαν-, είναι ο άνθρωπος χωρίς μόνιμους, σταθερούς, διαρκείς ανθεκτικούς δεσμούς, γεγονός που, αφενός, τον οδηγεί σε μια απελπισμένη αναζήτηση ταυτότητας, και αφετέρου, του προκαλεί βαθύ αίσθημα ανασφάλειας. Ο Άνθρωπος της ρευστής νεωτερικότητας ( Liquid Modernity)-όπως αποκαλεί ο Ζ.Μπαουμαν την μετανεωτερικότητα, δημιουργεί δεσμούς εξαρχής χαλαρούς, ώστε να μπορούν να λύνονται εύκολα γρήγορα και δίχως πόνο, κάθε φορά που αλλάζουν οι περιστάσεις. Αντί να περιγράφουν την εμπειρία και τις προσδοκίες τους με όρους «σχέσης»,οι άνθρωποι κάνουν όλο και συχνότερα λόγο για συνδέσεις και για «δίκτυα».Σε ένα δίκτυο η σύνδεση και η αποσύνδεση είναι επιλογές εξίσου νόμιμες, απολαμβάνουν το ίδιο κύρος και έχουν την ίδια σημασία. Δίκτυο σημαίνει «στιγμές επαφής», που εναλλάσσονται με περιόδους ελεύθερης περιπλάνησης. Σε ένα δίκτυο, οι συνδέσεις πραγματοποιούνται όποτε το ζητήσει κανείς και μπορούν να διακοπούν κατά βούληση. – και πράγματι διακόπτονται – πολύ πριν αρχίσουν να γίνονται ανυπόφορες.

 Ετσι οι συνδέσεις είναι «εικονικές σχέσεις». Αντίθετα από τις «πραγματικές σχέσεις »,στις εικονικές η είσοδος και η έξοδος είναι εύκολη υπόθεση. Τέτοιες «σχέσεις»μοιάζουν έξυπνες, εύκολες στη χρήση και φιλικές προς τον χρήστη, όταν συγκρίνονται με τις, δυσκίνητες και ακατάστατες «πραγματικές» ομόλογους τους. Στις εικονικές σχέσεις « Μπορείς πάντα να πατήσεις Διαγραφή»

Πως αντιμετωπίζει τον θάνατο ο σύγχρονος άνθρωπος; «Ζει, κυριολεκτικά –λέει πριν από ένα περίπου αιώνα ο Μαξ Σελερ- «από μέρα σε μέρα»,έως τη στιγμή που –παράδοξο- δεν του μένει πλέον άλλη μέρα να ζήσει «λογαριάζει»τα σχετικά με τον θάνατο όπως κάνει με τον κίνδυνο πυρκαγιάς ή πλημμύρας, σάμπως ο θάνατος να μοιάζει με τον κίνδυνο της φωτιάς ή του νερού τον λογαριάζει σαν άξια ή απαξία  ενός κεφαλαίου »Αλλά ακόμα και αν γνώριζε, ο σύγχρονος άνθρωπος, ότι θα πεθάνει ,-προσθέτει ο Φιλίπ Αριες- ούτε ο ίδιος και μερικές φορές, ούτε οι γιατροί δεν ξέρουν πότε, ούτε σε πόσο καιρό. Η στιγμή μπορεί να έχει σχεδόν φτάσει – κώμα μετά από τροχαίο (mors improvisa) ή να προβλέπεται σε μερικές μέρες ή σε πολλές εβδομάδες. Η στάση απέναντι στο θάνατο άλλαξε και από το γεγονός ότι η διάρκεια του θανάτου ποικίλει. Δεν είναι πια τόσο συγκεκριμένη όσο άλλοτε:τότε μερικές ώρες μεσολαβούσαν από τις πρώτες προειδοποιήσεις μέχρι τους τελευταίους αποχαιρετισμούς

Σήμερα ο θάνατος όταν εμφανίζεται «παίρνει το νόημα καταστροφής».Δεν «πεθαίνουμε »πια τον θάνατο τίμια και συνειδητά. Και«ουδείς πλέον αισθάνεται και γνωρίζει ότι οφείλει να πεθάνει τον θάνατο του».[Σήμερα ο θάνατος έγινε αόρατος και διαλύθηκε από τον φόβο μέχρις «ανυπαρξίας».Η παλιά στάση, σύμφωνα με την οποία ο θάνατος είναι ταυτόχρονα οικείος, κοντινός κι όχι τόσο σημαντικός, έρχεται σε μεγάλη αντίθεση με τη δική μας. Στις σύγχρονες κοινωνίες ,ο ετοιμοθάνατος δεν νιώθει πια το θάνατο δεν αποκρυπτογραφεί πλέον αυτός πρώτος τα σημάδια τα οποία του κρύβουν. Οι γιατροί και οι νοσοκόμες ,οι μόνο που ξέρουν, δεν τον ειδοποιούν, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. «Ο ετοιμοθάνατος είναι πια αυτός που δεν πρέπει να γνωρίζει»Εμείς φοβόμαστε τόσο τον θάνατο, που δεν τολμάμε να αναφέρουμε τα όνομα του.« Ο θάνατος έχει –σήμερα -εγκαταλείψει το σπίτι για το νοσοκομείο:απουσιάζει από τον γνώριμο κόσμο της καθημερινής ζωής. Ο σημερινός άνθρωπος ,επειδή δεν τον βλέπει αρκετά συχνά κι από αρκετά κοντά, τον έχει ξεχάσει:Ο θάνατος έχει γίνει άγριος:ταιριάζει περισσότερο στο νοσοκομείο, που είναι τόπος λογικής και τεχνικής, παρά το δωμάτιο του σπιτιού, που είναι ο τόπος  των συνηθειών της καθημερινής ζωής».Oταν απωθούμε τον έρωτα , απωθούμε το θάνατο…


απο κειμενο του Πέτρου Θεοδωρίδη στο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ :»ΕΡΩΤΑΣ ΘΝΗΤΟΣ ΑΠΩΘΗΜΕΝΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ»
Advertisements
  1. Goldenfish
    Οκτώβριος 5, 2008 στο 9:41 πμ

    …Αντί να περιγράφουν την εμπειρία και τις προσδοκίες τους με όρους «σχέσης», οι άνθρωποι κάνουν όλο και συχνότερα λόγο για συνδέσεις και για «δίκτυα»…

    Το ευστοχότερο δια-δικτυακό τεκμήριο ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Η βουτιά του προσώπου στην χοάνη των μεμωνομένων απρόσωπων-αυτοερωτευόμενων ατομικοτήτων.

  2. Πολυχρονίδης Γιώργος
    Οκτώβριος 5, 2008 στο 1:59 μμ

    Δεν «πεθαίνουμε »πια τον θάνατο τίμια και συνειδητά. Και«ουδείς πλέον αισθάνεται και γνωρίζει ότι οφείλει να πεθάνει τον θάνατο του»

    OΦΕΙΛΩ ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ;

    Θάνατον επιθύμησα, διότι τόν οφείλω,
    καθώς γράφει τό «ΕΝΕΚΕΝ» στό τελευταίο φύλλο,
    μά έλα πού η υποχρέωση ετούτη μέ τρομάζει,
    καί εις τροχιάν αποφυγής τήν θέλησή μου βάζει.
    Δοκίμασα ΕΚΛΟΓΙΚΕΥΣΙΝ πού τήν ψυχήν λαφρύνει,
    τίποτα δέν κατάφερα πρός τήν μεριά εκέινη,
    ΑΔΙΑΦΟΡΙΑΝ θέλησα νά δείξω στό μοιραίον,
    μά έλα πού σκεφτόμουνα διαρκώς τό αποφευκταίον,
    καί τότε μηχανευτηκά πρωτότυπην ιδέαν:
    ΔΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΥ ΘΑΝΑΤΟΝ ζητώ να΄επιτυχω
    μά ποιός στήν θέση μου νά μπεί; ποιός νά στηθεί στόν τοίχο;
    Τόν γρίφον τούτον ελυσα, κατέληξα εσχάτως,
    στήν θέση μου νά νεκρωθεί ο πάτερ ΝΟΣΦΕΡΑΤΟΣ,
    διότι πατέρας τού παιδιού θάνατον να βιώνει
    είναι στην φύση ανώμαλο, κανείς δέν τό σηκώνει.
    Πάθε πατέρα Θάνατον χωρίς διαμαρτυριαν
    καί εγώ σού υποσχομαι λαμπρήν κι πάμφθηνην κηδείαν,
    καθώς ‘ολα τά εξοδα ο δήμαρχος πληρώνει,
    γιά σένα, τιμής ΕΝΕΚΕΝ, τάφο δέν σού χρεώνει.

    Ο πού νά φάει την γλώσσα του vripolίδης

  3. Οκτώβριος 5, 2008 στο 5:26 μμ

    καλά αυτό το παιδι οσο παει ..χαζευει. τι να κάνω;

    (πολυχρονιδη αν διαβαζες ολοκληρο το κειμενο θα εβλεπες οτι »ουδεις δυναται να πεθάνει δι αντιπροσωπου»(Χαιντεγκερ)..

    (αυτο βεβαια οι κανονικοι ανθρωποι το καταλαβαινουν και …μονοι τους..)

  4. Πολυχρονίδης Γιώργος
    Οκτώβριος 5, 2008 στο 6:02 μμ

    «καλά αυτό το παιδι οσο παει ..χαζευει. τι να κάνω;»

    Υπομονή. Αφού ως γνωστόν, κατά δικήν σου ρήση
    μωραίνει πάντα ο κύριος όν βούλεται διαλύσει.
    Ομως σέ σκέψεις μ έβαλες, αφού κι αυτή η λύση,
    καθώς μας λέει ο Χαιντεγκερ ουδόλως θά φτουρήσει.
    Σκέπτομαι μήπως θά πρεπε μέσα σ αυτήν τήν κρίση
    που ο μαύρος καπιταλισμός κοντεύει νά διαλύσει,
    θά πρεπε λέγω τής θανής το σχέδιον ν αναβάλλω
    δι ευθετότερον καιρόν, γιά τό ζαμάνι τό άλλο.
    Διότι τά ωραία σάβανα πανάκριβα τά έχουν,
    κι εμένα απ τάς σκελέας μου τά χρήματα δέν τρέχουν,
    καί καθώς πάσαι αι τράπεζαι πάγωσαν τάς πιστώσεις,
    σαβανοδάνιο δέν μπορείς ουδόλως νά σταυρώσεις
    διότι είναι λένε δάνειο μέ υψηλό τό ρίσκον,
    δέν επιστρέφεται ποτέ απ τόν πεθαμενίσκον.
    Δι ό καί πλείστα μνήματα έχουνε κατασχέσει
    ξεθάβουνε καί τον νεκρόν στά χέρια τους σάν πέσει
    μά τώρα η κυβέρνηση τό πρόβλημα θά λύσει,
    τού πρώτου τάφου δάνεια σέ όλους θά χαρίσει.
    Μ άν δέν πεθάνουν οι φτωχοί γιατί λεφτα΄δέν έχουν,
    καί μονο οι πλούσιοι δύνανται στόν τάφον νά κατέλθουν,
    ιδού τής απανάστασης τό άστρον θ ανατήλει
    μέ τροπον που ούτε ο Κάρολος δέν είχε προαναγγείλει !

  5. cirut
    Οκτώβριος 7, 2008 στο 10:30 πμ

    Εγώ πάλι απόμεινα να μη βλέπω το θάνατο ρομαντικά αλλά με πείσμα. Πιστεύω ότι καλά γεννήθηκα στο δυτικό ημισφαίριο, όπου οι συνθήκες ερωτικά και σεξουαλικά έίναι υποφερτές, γιατί αν π.χ είσαι άντρας σε καμιά Κινέζικη επαρχία ή γυναίκα στο Αφγανιστάν άστα. Η τύχη μου τέλειωσε, όμως, εκεί.

    Αν γενιόμουνα το 7000 μχ, μάλλον δε θα ξαναπέθαινα, άρα δεν θα όφειλα θάνατον.

    Για να τα πω κι εμμέτρως, νενίκησα σε θάνατε,
    που θάλεγε κι ο Πέτρος (ο Απόστολος)
    γι’ αυτό το μόνο που ποθώ, και κάνω πάντ’ ευχή
    είναι να ζήσω τώρα δω, κι ύστερα …απ’ την αρχή

  6. vripol
    Οκτώβριος 8, 2008 στο 3:01 πμ

    «Γιά φάτε, πιείτε βρέ παιδιά,
    χαρείτε να χαρούμε,
    τούτον τον χρόνο τον
    καλό, τον άλλον ποιος τον ξέρει
    γιά ζούμε, γιά πεθαίνουμε, γιά σ’ άλλους κόσμους πάμε.»

    vripolίδης παραθέτων γνωστήν δημώδην έμμετρον ρήσιν

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: