Αρχείο

Archive for Οκτώβριος 2008

Για τον νεωτερικό έλεγχο της παιδικής σεξουαλικότητας

29 Οκτωβρίου, 2008 Σχολιάστε

Για τον νεωτερικό έλεγχο της παιδικής σεξουαλικότητας

Όπως μας δείχνει το έργο του Φιλιπ Αριες «Αιώνες παιδικής ηλικίας» έως τον 16 αιώνα περίπου τα παιδιά αντιμετωπίζονταν στην Ευρώπη ως «ενήλικες μικρότερου μεγέθους»:δηλαδή θεωρούνταν ότι διέφεραν από τους υπόλοιπους ανθρώπους, απλώς και μόνο επειδή είχαν αδύναμους μυς και πνεύμα. Δεν υπήρχαν ξεχωριστού είδους κάμαρες η ξεχωριστά υπνοδωμάτια των γονέων,ή ζωή των ενηλίκων δεν είχε μυστικά για τα παιδιά, δεν υπήρχαν πολιτισμικά αναγνωρισμένες ενδυματολογικές διαφορές που να οριοθετούν μια ειδική κατάσταση της παιδικής ηλικίας, τα παιδιά φορούσαν ρούχα που δεν έκαναν πια στα μεγαλύτερα αδέλφια τους, ή που δεν φορούσαν πια άλλοι συγγενείς τους. Όλα αυτά αλλάζουν στην αυγή του 17ου αιώνα:αρχικά στα ανώτερα στρώματα και βαθμιαία στα χαμηλότερα.Μια ξεχωριστή διαγωγή και ειδικές δραστηριότητες επινοήθηκαν για τα παιδία και τμήματα των οικογενειακών χώρων διατηρήθηκαν αποκλειστικά για τις δραστηριότητες των ενηλίκων και χαρακτηρίσθηκαν απαγορευμένοι χώροι για τα παιδιά κάτω από μια ορισμένη ηλικία .Για να σημανθεί και συμβολικά, η αλλαγή αυτή, τα ενδύματα των παιδιών σχεδιάζονταν πια ετσι ώστε να τονίζεται η κατώτερη, «ατελής» κατάσταση του-μέσω μιας μίμησης: αρχικά των ενδυμάτων που φορούσαν οι κατώτερες τάξεις η, στην περίπτωση των αγοριών, των γυναικείων φορεμάτων

Σύμφωνα με τον Φίλιο Αριές, η αλλαγή στην αντιμετώπιση και την μεταχείριση των παιδιών συνέπεσε με την ανακάλυψη του παιδιού ως ενός πλάσματος με ξεχωριστά δικά του χαρακτηριστικά και ιδιαίτερες ιδιότητες. Το παιδί πια αντιμετωπιζόταν ως εύθραυστο πλάσμα που απαιτούσε μεν διαρκή και στενή επίβλεψη και παρέμβαση:ένα αθώο πλάσμα, αλλά ακριβώς λόγω της αθωότητας του, απειλούμενο συνεχώς ότι θα «χαλάσει» ,ανήμπορο να αποσοβήσει και να πολεμήσει από μόνο του τους κινδύνους. Το παιδί χρειαζόταν την καθοδήγηση και τον έλεγχο του ενήλικα:μια μελετημένη ,προσεκτικά σχεδιασμένη επιτήρηση, υπολογισμένη ώστε να αναπτύξει τη λογική του παιδιού, ως ένα είδος φρουράς, που ο κόσμος των ενήλικων άφηνε στο εσωτερικό της προσωπικότητας του παιδιού,

Η νεωτερική σημασία της έννοιας της «επιτήρησης» του παιδιού, χρωματίσθηκε και διαδραματίσθηκε έντεχνα ,από τον πανικό που προκλήθηκε σχετικά με τη ροπή των παιδιών προς τον αυνανισμό ,που ειδώθηκε ως ένας κίνδυνος ανεπανόρθωτα ολέθριας δυναμικής. Ήταν καθήκον των γονέων αλλά και των δασκάλων να υπερασπιστούν τα παιδιά ενάντια στον κίνδυνο αυτό, να εντοπίσουν την παρουσία του σε κάθε αλλαγή της διαγωγής, κάθε χειρονομία και κάθε γκριμάτσα, να υποταχθεί συνολικά η τάξη της ζωής των παιδιών στην ανάγκη να καταστεί ανέφικτη αυτή η νοσηρή πράξη. Γονείς και δάσκαλοι ,ήταν σε εγρήγορση και είχαν την υποψία ότι ,όλα τα παιδιά ήταν ένοχα. Η προσέγγιση στην σεξουαλικότητα ,αναπτυσσόταν μέσω της εξέτασης και της επίμονης παρατήρησης. Ετσι –και μέσω της ανάγκης επιτήρησης του παιδιού-, οι νεωτερικές κοινωνίες οδηγούνται σε έναν επαναπροσδιορισμό της σεξουαλικότητας.


ΑΠΌΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: Η ΕΠΙΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΝΕΚΕΝ ΤΕΥΧΟΣ 2

Ζούμε στην εποχή της «πλαστικής σεξουαλικότητας» αφού η «σεξουαλική ικανοποίηση έχει αποδεσμευτεί από την πανάρχαια ολότητα που συγκροτούσε με την αναπαραγωγή τη συγγένεια και τις γενεές»

21 Οκτωβρίου, 2008 4 Σχόλια

Ζούμε στην εποχή της «πλαστικής σεξουαλικότητας» αφού η «σεξουαλική ικανοποίηση έχει αποδεσμευτεί από την πανάρχαια ολότητα που συγκροτούσε με την αναπαραγωγή τη συγγένεια και τις γενεές» Η «πλαστική»(ή εύπλαστη)σεξουαλικότητα–λέει ο Anthony Giddens ΄-«αποκομμένη από την πεπαλαιωμένη ενσωμάτωση της με την αναπαραγωγή. ήταν ένα φαινόμενο με πραγματικά ριζικές επιπτώσεις» που διαμορφώθηκε ως μέρος μιας προοδευτικής διαφοροποίησης του σεξ από τις απαιτήσεις της αναπαραγωγής. Για τις περισσότερες γυναίκες, στους περισσότερους πολιτισμούς ,και κατά τη διάρκεια των περισσότερων ιστορικών περιόδων, η σεξουαλική ευχαρίστηση ,όπου ήταν δυνατόν να επιτευχθεί, ήταν εγγενώς συνδεδεμένη με τον φόβο επαναλαμβανόμενων κυήσεων και κατά συνέπεια με τον φόβο του θανάτου, Σήμερα, καθώς οι τεχνολογίες αναπαραγωγής έχουν γίνει πιο εκλεπτυσμένες, αυτή η διαφοροποίηση έχει ολοκληρωθεί. Τώρα η σύλληψη μπορεί όχι μόνο να ανασταλεί, αλλά και να παραχθεί τεχνητά, «η σεξουαλικότητα είναι επιτέλους πλήρως αυτόνομη. η αναπαραγωγή μπορεί να λάβει χώρα ακόμα και με την απουσία της σεξουαλικής δραστηριότητας κι αυτό αποτελεί μια τελική «απελευθέρωση»για την σεξουαλικότητα, η οποία στο εξής μπορεί να γίνει καθολικά μια ιδιότητα των ατόμων και των μεταξύ τους συνδιαλλαγών
Σχόλιο από Νοσφεράτος Απρίλιος 24, 2008
βλεπε και στη Σπηλια του Νοσφερατου
http://nosferatos.blogspot.com/2008/07/blog-post_3648.html

για την Αγάπη,την Αγωνία και τον Χωρισμό

19 Οκτωβρίου, 2008 Σχολιάστε

Για τον ερωτα και την αγωνια

http://nosferatos.blogspot.com/search/label/%CE%B5%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%82

Amorosus semper est timorosus» γράφει ο Andrea Cappelano , δηλαδή, «φοβάται πάντα αυτός που αγαπά». Και ο Μπαταιγ υποστηρίζει ότι ο ερωτισμός έχει στη βάση του την επιθυμία να ζούμε στην αβεβαιότητα, λες και αυτό που λειτουργεί βαθιά μέσα μας σαν ελατήριο και μας ωθεί στη διαιώνιση του είδους ,δεν είναι η επιθυμία για ευτυχία αλλά για αγωνία.«Φαίνεται ΄λέει ο Μπαταιγ ότι η αγωνία συγκροτεί την ανθρωπότητα» . Η κατάσταση της αγωνίας, δεν πρέπει να ταυτίζεται με την έννοια του φόβου. Ο φόβος είναι μια απάντηση σε μια ειδική απειλή, έχει ένα προσδιορισμένο αντικείμενο. Η αγωνία, ανακαλεί στον εαυτό τους βρεφικούς φόβους αποχωρισμού, το διάχυτο φόβο αποδοκιμασίας, παραλύει εν τέλει τον πυρήνα του εαυτού Η αγωνία, παραβλέπει το αντικείμενο, είναι μια κατάσταση διάχυτη πού κυματίζει ελεύθερα, πού εκδηλώνεται με συμπτωματικές αντιδράσεις πού έχουν ομιχλώδη μόνο σχέση με ό,τι αρχικά την προκάλεσε. ..Όμως ποιο είδος αγωνίας υποβαστάζει τον έρωτα; Η αγωνία για την πιθανή απώλεια του αγαπημένου προσώπου υπονομεύει την κάθε ερωτική σχέση: Αγωνία γιατί« ανά πάσα στιγμή μπορεί να σε χάσω» Ο έρωτας είναι μια κατάσταση αγωνίας:απειλείται διαρκώς από, το τέλος του τον θάνατο του. Τι σημαίνει γα μας το να νιώσουμε ότι έχουν πάψει να μας αγαπούν; Είναι σαν να γινόμαστε ξαφνικά αόρατοι. «Όταν χάσουμε τα μάτια που μας έχουν ποθήσει, τα χέρια που μας έχουν χαϊδέψει, το σώμα μας τότε περνάει στην αφάνεια , εκμηδενίζεται .» Και ,τη στιγμή της οριστικής απώλειας του έρωτα, (του χωρισμού)μπορεί να ισχύσει αυτό που λέει ο J.S Lec «Κοιταχτήκαμε στα μάτια . Εγώ είδα μόνο τον εαυτό μου, εκείνη είδε μόνο τον εαυτό της. »

απο την σπηλια του Νοσφερατου:
Κατηγορίες:συναισθηματα Ετικέτες: ,

Η μετανεωτερικοτητα΄,η η ανακλαστική νεωτερικότητα συνυφαίνεται και με την παγκοσμιοποίηση

12 Οκτωβρίου, 2008 2 Σχόλια
  • Η μετανεωτερικοτητα΄,η η ανακλαστική νεωτερικότητα συνυφαίνεται και με την παγκοσμιοποίηση ,Η παγκοσμιοποίηση είναι μια διαδικασία πού αφορά στην οικονομία, στην αποδοχή των νόμων της παγκόσμια αγοράς, ως αδήριτων, στις μεταβολές στην υφή της μισθωτής εργασίας πού έχει γίνει όσο ποτέ φθηνή και ευλύγιστη. Αφορά στο παγκόσμιο κεφαλαίο πού έχει γίνει, όσο ποτέ αφηρημένο και αυλό και πού έχει οδηγήσει στον στεγνό αφυδατωμένο κόσμο της πλήρους αφαίρεσης όπου το χρήμα ‘’ καθαρό πνεύμα»,ευκίνητο, , πλανητικό, που αδειάζει τα όποια περιεχόμενα του κόσμου και τον ποτίζει με  ένα μη νόημα, νόημα α-νοητό, αυτό της πλήρους συμβατότητας, ευλυγισίας, ανταλλαξιμότητας «Γα τους περισσότερους ανθρώπους- λέει ο Anthony Giddens -, ένα εκατομμύριο δολάρια είναι πολλά χρήματα. Εάν μ¨ αυτά τα χρήματα δημιουργήσουμε μια στήλη χρησιμοποιώντας χαρτονομίσματα των 100 δολαρίων, το ύψος της στήλης θα είναι 20,3 πόντοι. Η στήλη του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων θα ειναι ψηλότερη από τον καθεδρικό ναό του Αγίου Παύλου. Αυτή του ενός τρισεκατομμυρίου ξεπερνά τα 193 χιλιόμετρα ,είκοσι φορές ψηλότερη από το όρος Έβερεστ Ωστόσο ,πολύ περισσότερα από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια κάθε μέρα διακινούνται στις παγκόσμιες χρηματαγορές. Η αύξηση  σε σύγκριση με την κατάσταση που επικρατούσε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 είναι τρομακτική, για να μη μιλήσουμε για το πιο μακρινό παρελθόν »
  •  Σε αυτόν τον  ιδανικό για το κεφαλαίο κόσμο τα πρόσωπα και οι κοινωνικοί δεσμοί οφείλουν να είναι εξαιρετικά ευκίνητα, εύκαμπτα, υπάκουα, ευέλικτα , να αποτελούν «λευκή σελίδα», πάνω στην οποία κάθε τόσο οι οικονομολόγοι εγγράφουν τους πίνακες των παλαιών και νέων ισολογισμών

Καμιά φορά, τα σύννεφα , μοιάζουν να σου γελάνε

8 Οκτωβρίου, 2008 1 Σχολιο

Καμιά φορά, τα σύννεφα , μοιάζουν να σου γελάνε

Καμιά φορά, τα σύννεφα , μοιάζουν να σου γελάνε
και τα κοιτάς, νομίζοντας, πως και αυτά κοιτάνε
Μοιάζουν τα σύννεφα αυτά, σα να σε προ(σ)καλούνε
κι απ’ τα ψηλά,πως σκύβουνε ,μονάχα να σε δούνε

Καμιά φορά, αχόρταγα, ρουφάς τη μοναξιά σου
και μες τ’ αστέρια αναζητάς,κομμάτια απ τ’ όνειρα σου…
να λάμπουνε μετέωρα,σα ΄γυαλικά σπασμένα
και μες τ’ αστέρια αναζητάς υπάρχοντα κλεμμένα…

Καμιά φορά, όταν περνάς, πέρα στην ΄Άλλη ΄Όχθη
βλέπεις το Μάτι του Θεού, να σε κοιτά απ’ την Κόγχη
και τότε τρέμεις σύγκορμος, μες την Οφθαλμαπάτη
Γιατί το μάτι του Θεού ειν’ το δικό σου Μάτι.

 

απο την Σπηλια του Νοσφερατου .ετικετα ποιηματακια

 

Κατηγορίες:ποιηματάκια Ετικέτες:

Πως πεθαίνουμε στις σύγχρονες κοινωνίες μας; Πεθαίνουμε όπως ερωτευόμαστε: βουτηγμένοι στον κομφορμισμό και στον φόβο »

5 Οκτωβρίου, 2008 6 Σχόλια

Πως πεθαίνουμε στις σύγχρονες κοινωνίες μας; Πεθαίνουμε όπως ερωτευόμαστε: βουτηγμένοι στον κομφορμισμό και στον φόβο Η κεντρική μορφή της ρευστής μοντέρνας εποχής μας- λέει ο Ζ.Μπαουμαν-, είναι ο άνθρωπος χωρίς μόνιμους, σταθερούς, διαρκείς ανθεκτικούς δεσμούς, γεγονός που, αφενός, τον οδηγεί σε μια απελπισμένη αναζήτηση ταυτότητας, και αφετέρου, του προκαλεί βαθύ αίσθημα ανασφάλειας. Ο Άνθρωπος της ρευστής νεωτερικότητας ( Liquid Modernity)-όπως αποκαλεί ο Ζ.Μπαουμαν την μετανεωτερικότητα, δημιουργεί δεσμούς εξαρχής χαλαρούς, ώστε να μπορούν να λύνονται εύκολα γρήγορα και δίχως πόνο, κάθε φορά που αλλάζουν οι περιστάσεις. Αντί να περιγράφουν την εμπειρία και τις προσδοκίες τους με όρους «σχέσης»,οι άνθρωποι κάνουν όλο και συχνότερα λόγο για συνδέσεις και για «δίκτυα».Σε ένα δίκτυο η σύνδεση και η αποσύνδεση είναι επιλογές εξίσου νόμιμες, απολαμβάνουν το ίδιο κύρος και έχουν την ίδια σημασία. Δίκτυο σημαίνει «στιγμές επαφής», που εναλλάσσονται με περιόδους ελεύθερης περιπλάνησης. Σε ένα δίκτυο, οι συνδέσεις πραγματοποιούνται όποτε το ζητήσει κανείς και μπορούν να διακοπούν κατά βούληση. – και πράγματι διακόπτονται – πολύ πριν αρχίσουν να γίνονται ανυπόφορες.

 Ετσι οι συνδέσεις είναι «εικονικές σχέσεις». Αντίθετα από τις «πραγματικές σχέσεις »,στις εικονικές η είσοδος και η έξοδος είναι εύκολη υπόθεση. Τέτοιες «σχέσεις»μοιάζουν έξυπνες, εύκολες στη χρήση και φιλικές προς τον χρήστη, όταν συγκρίνονται με τις, δυσκίνητες και ακατάστατες «πραγματικές» ομόλογους τους. Στις εικονικές σχέσεις « Μπορείς πάντα να πατήσεις Διαγραφή»

Πως αντιμετωπίζει τον θάνατο ο σύγχρονος άνθρωπος; «Ζει, κυριολεκτικά –λέει πριν από ένα περίπου αιώνα ο Μαξ Σελερ- «από μέρα σε μέρα»,έως τη στιγμή που –παράδοξο- δεν του μένει πλέον άλλη μέρα να ζήσει «λογαριάζει»τα σχετικά με τον θάνατο όπως κάνει με τον κίνδυνο πυρκαγιάς ή πλημμύρας, σάμπως ο θάνατος να μοιάζει με τον κίνδυνο της φωτιάς ή του νερού τον λογαριάζει σαν άξια ή απαξία  ενός κεφαλαίου »Αλλά ακόμα και αν γνώριζε, ο σύγχρονος άνθρωπος, ότι θα πεθάνει ,-προσθέτει ο Φιλίπ Αριες- ούτε ο ίδιος και μερικές φορές, ούτε οι γιατροί δεν ξέρουν πότε, ούτε σε πόσο καιρό. Η στιγμή μπορεί να έχει σχεδόν φτάσει – κώμα μετά από τροχαίο (mors improvisa) ή να προβλέπεται σε μερικές μέρες ή σε πολλές εβδομάδες. Η στάση απέναντι στο θάνατο άλλαξε και από το γεγονός ότι η διάρκεια του θανάτου ποικίλει. Δεν είναι πια τόσο συγκεκριμένη όσο άλλοτε:τότε μερικές ώρες μεσολαβούσαν από τις πρώτες προειδοποιήσεις μέχρι τους τελευταίους αποχαιρετισμούς

Σήμερα ο θάνατος όταν εμφανίζεται «παίρνει το νόημα καταστροφής».Δεν «πεθαίνουμε »πια τον θάνατο τίμια και συνειδητά. Και«ουδείς πλέον αισθάνεται και γνωρίζει ότι οφείλει να πεθάνει τον θάνατο του».[Σήμερα ο θάνατος έγινε αόρατος και διαλύθηκε από τον φόβο μέχρις «ανυπαρξίας».Η παλιά στάση, σύμφωνα με την οποία ο θάνατος είναι ταυτόχρονα οικείος, κοντινός κι όχι τόσο σημαντικός, έρχεται σε μεγάλη αντίθεση με τη δική μας. Στις σύγχρονες κοινωνίες ,ο ετοιμοθάνατος δεν νιώθει πια το θάνατο δεν αποκρυπτογραφεί πλέον αυτός πρώτος τα σημάδια τα οποία του κρύβουν. Οι γιατροί και οι νοσοκόμες ,οι μόνο που ξέρουν, δεν τον ειδοποιούν, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. «Ο ετοιμοθάνατος είναι πια αυτός που δεν πρέπει να γνωρίζει»Εμείς φοβόμαστε τόσο τον θάνατο, που δεν τολμάμε να αναφέρουμε τα όνομα του.« Ο θάνατος έχει –σήμερα -εγκαταλείψει το σπίτι για το νοσοκομείο:απουσιάζει από τον γνώριμο κόσμο της καθημερινής ζωής. Ο σημερινός άνθρωπος ,επειδή δεν τον βλέπει αρκετά συχνά κι από αρκετά κοντά, τον έχει ξεχάσει:Ο θάνατος έχει γίνει άγριος:ταιριάζει περισσότερο στο νοσοκομείο, που είναι τόπος λογικής και τεχνικής, παρά το δωμάτιο του σπιτιού, που είναι ο τόπος  των συνηθειών της καθημερινής ζωής».Oταν απωθούμε τον έρωτα , απωθούμε το θάνατο…


απο κειμενο του Πέτρου Θεοδωρίδη στο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ :»ΕΡΩΤΑΣ ΘΝΗΤΟΣ ΑΠΩΘΗΜΕΝΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ»

η Ιθακη μας

4 Οκτωβρίου, 2008 1 Σχολιο

η Ιθακη μας

Αυτό που μέσα μας χτυπά και είναι η Καρδιά μας
και η βαθιά ,μες την σπηλιά , κρυμμένη ‘πεθυμιά μας
η γεύση τ’ουρανίσκου μας ,τα μύχια όνειρά μας
και η αγάπη που χουμε για τα μικρά παιδιά μας
Αυτό που μέσα μας χτυπά,και είναι σαν ρολόι
κι οι χάντρες των ελπίδων μας :Χτυπούν σαν κομπολόι
Οι μνήμες που η λήθη μας τις σκέπασε με λάσπη
-και οι Αρχαιοι που περνούν τον Ποταμό Υδάσπη-
και της Πανδώρας το κουτί..κι η ζωτικότητα μας
και ότι έδωσε φτερά στη Ζωντανή χαρά μας
ολο το αίμα μέσα μας πουναι συσπειρωμένο
και το νερό της νιότης μας που εμοιαζε χαμένο
είναι σαν ελιξήριο, είναι πηγή Ονείρων
Μοιάζει με την Ιθάκη μας , ταξίδι των Κυθήρων ..

Απο τη Σπηλια του Νοσφεράτου

Κατηγορίες:ποιηματάκια Ετικέτες:

Αιδώς Αιδοίες!

4 Οκτωβρίου, 2008 Σχολιάστε

Αιδώς Αιδοίες!

Ομιλεί το όντως ον :

 

 Στις μέρες μας ,τα θηλυκά μας έχουνε αλώσει,

και στα τσιφτετελαδικα έχουνε ξεσαλώσει,

διεκδικούν αξιώματα εις το κάθε πεδίο

αμφισβητούν ως και το ύπατο αξίωμα το Θείο

 ( Ισιδωρα και όχι του Σουρουπάκ ,του Θείου .. )

Παν οι καιροί που φόραγαν, στα εσώτερα, φουρό

τώρα, τα Θήλυα, ρίχνουνε, ξεπέτα στο φτερό

 έχουνε ξεπεράσει πια, μακράν ,το κάθε όριο

κι υφίσταται ο κόσμος μας, τράνταγμα υποδόριο

Κάποτες, εν τες θηλυκές ,υπήρχε η σεμνότης

Σήμερις κάθε μια γυνή, προκύπτει κι ένας πότης

Κι αν κάποτε κοκκίνιζαν σαν άκουγαν αισχρότητες

Τώρα, χωρίς να ντρέπονται ,τολμούνε και ακρότητες

Τι θα απογίνουμε ,αλί ,μ’ αυτόν τον ξεπεσμό

ωθείται η κενωνία μας, εις πλήρη μαρασμό

 θα πρέπει , κάπως και ταχειά ,να παύσουν οι αμαρτίες

 Κάποιος να πει στα θήλεα αυτά : Αιδώς Αιδοίες!

Απο τη Σπηλια του Νοσφερατου

http://nosferatos.blogspot.com/2008/07/blog-post_1947.html

Περι ταυτοτητας

2 Οκτωβρίου, 2008 1 Σχολιο

απο κειμενο του Πετρου Θεοδωριδη , Περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ με τιτλο: Ταυτοτητα και Ξενοι»

 

Αποσπασμα

 

« H κοινωνική του προσωπικότητα, η τόσο αβέβαιη, μου έγινε ξεκάθαρη τη στιγμή που μου είπε το όνομά του, όπως κάποιος που, αφού σπαζοκεφαλιάσει με ένα αινιγματάκι, μαθαίνει τελικά τη λέξη που ρίχνει φως σ’ αυτό που έμενε σκοτεινό, και το οποίο, για τα πρόσωπα, είναι το όνομα»

Marcel Proust, À la Recherche du temps perdu,

 

Τι είναι ταυτότητα; Ταυτότητα είναι ένα όνομα που δίνουμε σε κάποιον η σε κάτι. Όταν αυτό το όνομα το δίνουμε σε ένα ζώο  ή αντικείμενο  δεν υπάρχει πρόβλημα. Λέμε :αυτό είναι ένα τραπέζι και το τραπέζι δεν αντιδρά καθόλου. Αυτό λέμε είναι ένας πίθηκος και ο πίθηκος το δέχεται και συνεχίζει να πιθηκίζει αδιάφορα.

Η ταυτότητα όμως ,ή ονοματοδοσία- αποτελεί πρόβλημα όταν αφορά σε ανθρώπους. Η προσωπική ταυτότητα προϋποθέτει αναστοχασμό και διαντίδραση .:Όταν αποδίδουμε ταυτότητα σε έναν άνθρωπο, αυτός συνεχίζει να την επεξεργάζεται, να διερωτάται για αυτήν , να την διαφοροποιεί και να την μεταλλάσσει. Ετσι η προσωπική ταυτότητα δεν αποτελεί κάτι το δεδομένο όπως π.χ η ταυτότητα ορισμένων αντικειμένων: Ως ταυτότητα με τον εαυτό προϋποθέτει αυτοσυνείδηση, δηλαδή αναστοχαστική αναδίπλωση

Ο Πίθηκος για παραδειγμα δεν ρωτάει τον εαυτό του« ποιος είμαι »

Το «ποιος είμαι» είναι ένα ανθρώπινο μοναδικά ανθρώπινο ερώτημα.

Εδώ θα ήθελα να ανοίξω μια παρένθεση και να δώσω ένα παράδειγμα του πώς διαμορφώνεται η προσωπική ταυτότητα

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πάνω απ όλα η έννοια της ταυτότητας απαντά στο ερώτημα ‘ποίος είμαι» το οποίο δεν  είναι ατομικό ερώτημα: είναι ερώτημα πού έρχεται και επανέρχεται από έξω:

Από πού όμως ;

Ας φαντασθούμε το πως αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ένα βρέφος Σε κάποια στιγμή ,το βρέφος ρίχνει μια μάτια ολόγυρα. Ένα βρέφος που θηλάζει ίσως να μη κοιτάξει το στήθος ΄είναι πιο πιθανό να κοιτάξει το πρόσωπο της μητέρας. Τι βλέπει το βρέφος εκεί πέρα; Ο Winnikot μας λέει ότι «,κανονικά, εκείνο που κοιτάζει είναι ο εαυτός του, Με άλλα λόγια  η μητέρα κοιτάζει το βρέφος και εκείνο που φαίνεται σε αυτήν είναι αυτό που βλέπει εκείνη»Αργότερα  καθώς η  μητέρα δείχνει στο μωρό την ίδια την απεικόνιση στον καθρέπτη συχνά του λέει «έχεις τα μάτια του παππού ’’ ή ’είσαι φτυστός ο πατέρας σου». Κι αυτές είναι συμβολικές απαγγελίες πού εσωτερικεύονται κατά τη βρεφική ηλικία. Το μωρό δένεται με την εικόνα του μέσα από λέξεις και  ονόματα. Λέει κατά  κάποιο τρόπο στον εαυτό του «Να ποιος είμαι’’ μου το είπε η μητέρα μου».

 Ετσι η προσωπική μας ταυτότητα εξαρτάται από το πώς  προσλαμβάνουμε τα ονόματα ,τις λέξεις των γονέων μας –των σημαντικών για μας άλλων Η ταυτότητα μας όμως προϋποθέτει και μια ανα-γνώριση (ή καλύτερα παρα-γνώριση) του εαυτού μας :μέσω  των άλλων ,δηλαδή μέσω μιας εικόνας

Πάλι ας φανταστούμε ένα μωρό μπροστά σε ένα καθρέπτη. Εκεί  αναγνωρίζει –ίσως για πρώτη φορά τον εαυτό του –αποκτά μια αίσθηση του εαυτού μέσω μιας ταύτισης με μια εικόνα, πού του δίνει την αίσθηση –η ψευδαίσθηση- πληρότητας, έλεγχου πάνω στο σώμα του. Και όχι μόνο αυτό. Το βλέμμα του άλλου του σημαντικού προσώπου της ζωής μας ακολουθεί συνεχώς . Ας φαντασθούμε  κάποιον πού οδηγεί με μεγάλη ταχύτητα . Ίσως ταυτίζεται με την εικόνα ενός οδηγού αγώνων  ταχύτητας. Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι :Για ποιόν ταυτίζεται; Ποιος θαθελε-ποιο φανταστικό βλέμμα  να τον βλέπει; Το βλέμμα του πατέρας ίσως;

o Να πού μπορούμε να ανασκευάσουμε  το αρχικό ερώτημα πού αφορά στις ταυτότητες; Όχι μόνο ‘’ποιος είμαι΄; ‘’Αλλά  και’’ για ποιόν’’ δηλαδή ποιος με βλέπει  ή καλύτερα ποιος θαθελα να με δει .

Ταυτιση  και ταυτότητα

,Μέσα από ένα δαιδαλώδη δρόμο, η ταυτότητα είναι το σύνθετο και διαθλασμένο αποτέλεσμα ταυτίσεων Στην ψυχαναλυτική ορολογία Με τον όρο ταύτιση εννοείται η πράξη η την διαδικασία του να γινόμαστε σαν κάτι ή κάποιον σε διάφορες πλευρές σκέψης η συμπεριφοράς Κάθεξη (Besentzung , κathexis) είναι η ποσότητα της ψυχικής ενέργειας που κατευθύνεται, η προσκολλάται προς την ψυχική αναπαράσταση ενός ατόμου ή αντικειμένου. Όσο πιο μεγάλη είναι η καθεξη  τόσο πιο «σημαντικό» είναι το αντικείμενο

Μια τάση ταύτισης με τα αντικείμενα που διεγείρουν την λίμπιντο παραμένει ασυνείδητα σε όλους μας για όλη μας τη ζωή, παρότι κανονικά δεν κατέχει την κυρίαρχη θέση στις σχέσεις αντικειμένων της μετέπειτα ζωής, την οποία χαρακτηριστικά λαμβάνει στην πρώιμη παιδική ηλικία

 

Η έννοια της της ταύτισης ενέχει και την έννοια, της αιχμαλωσίας στην εικόνα πού αποτελεί και ένα κρίσιμο στάδιο στην ανάπτυξη του εαυτού. Ο Lacan υποστήριξε ότι το παιδί υφίσταται μια μορφή φαντασιακής αιχμαλωσίας του σε μια εξωτερική εικόνα, είτε εικόνα πραγματική είτε εικόνα ενός αλλού παιδιού. Η φαινομενική πληρότητα αυτής της εικόνας του προσφέρει έναν νέο έλεγχο πάνω στο σώμα  Όταν ο Lacan αναφέρεται στην κατοπτρική εικόνα, εννοεί το είδωλο του σώματος του καθενός μας στον καθρέπτη, την εικόνα του εαυτού που είναι συγχρόνως εαυτός και άλλος –Ταυτιζόμενο με την κατοπτρική εικόνα το ανθρώπινο βρέφος αρχίζει να συγκροτεί το εγώ στο στάδιο του καθρέπτη . Ακόμα και όταν δεν  υπάρχει πραγματικός καθρέφτης, το μωρό βλέπει τη συμπεριφορά του να καθρεφτίζεται στις μιμητικές χειρονομίες ενός ενηλίκου ή ενός αλλού παιδιού ;αυτές οι μιμητικές κινήσεις επιτρέπουν στο άλλο πρόσωπο να λειτουργήσει ως μια κατοπτρική εικόνα

Το ανθρώπινο ον αιχμαλωτίζεται εντελώς από την κατοπτρική εικόνα: αυτός είναι ο κυριότερος λόγος που εξηγεί τη δύναμη του φαντασιακου στο υποκείμενο καθώς και το γεγονός ότι ο άνθρωπος προβάλλει αυτή την εικόνα του σώματος του σε όλα  τα άλλα αντικείμενα που τον περιβάλλουν στον κόσμο

 

Μπορεί να έχει κανείς ενδείξεις αυτής της τάσης στη συμπεριφορά του βρέφους Σχεδόν στο μέσον του πρώτου χρόνου της ζωής μαθαίνει να χαμογελάει, μιμούμενο τον ενήλικο Τα παιδιά επίσης τουλάχιστον στη αρχή. μαθαίνουν να μιλάνε μιμούμενα Δηλαδή επαναλαμβάνουν ήχους που τους λένε οι ενήλικοι και μαθαίνουν να τους λένε μιμούμενοι κάποιον ενήλικο, πολύ συχνά ως μέρος  κάποιου παιχνιδιού

Η ταυτότητα ως αποτελεσμα αναστοχασμού και μνήμης

Η αίσθηση του εαυτού προϋποθέτει τον διαρκή αναστοχασμό .Σύμφωνα και  με τον A. Giddens ‘ »ο εαυτός δεν είναι κάτι το δεδομένο και η προσωπική ταυτότητα προϋποθέτει διαρκή αναστοχασμό’‘Αναστοχασμό πού αποτελεί ταυτόχρονα παιχνίδισμα, με εκείνα πού θυμόμαστε και εκείνα πού απωθούμε στη καταπακτή του ασυνείδητου.

Η προσωπική μας ταυτότητα συνθέτει ετσι μια επιλεκτική αφήγηση: Την ανασυνθέτει εκ των υστέρων: ως αναδρομική βιογραφία. Όπως γράφει ο Jerom Bruner «Η τυπική μορφή πλαισίωσης του βιώματος (αλλά και της ανάμνησης του) είναι η αφηγηματική […]Η πλαισίωση προωθεί το βίωμα στη μνήμη όπου τροποποιείται συστηματικά ώστε να προσαρμόζεται στις κανονιστικές παραστάσεις  που λαμβάνουμε από τον κοινωνικό μας κόσμο ΄»

Γιατί η ιδέα της μνήμης όπως φυσιολογικα την αντιλαμβανόμαστε, είναι ανεπαρκής και παραπλανητική:’«δεν είναι οι αμετάβλητες εικόνες αυτές πού εμπιστευόμαστε, αλλά κάποιες αναπλάσεις φανταστικές εικόνες το παρελθόν αναπλασμένο έτσι ώστε να ταιριάζει στο παρόν »

Η ταυτότητα συνεπώς συνθέτει μια επιλεκτική αφήγηση: Την ανασυνθέτει εκ των υστέρων: ως αναδρομική βιογραφία. Γιατί η μνήμη σχεδόν πάντα είναι επιλεκτική, ως ανάμνηση πού υψώνεται στο βάθρο ξεχασμένων πραγμάτων: Σχεδόν η κάθε μνήμη είναι ανάμνηση: ξανά κοιτάζουμε τους εαυτούς μας κάθε φορά και διαλέγουμε απ’ τον σωρό των βιωμάτων μας εκείνη την ενθύμηση πού  ξαναδίνει νόημα στην τωρινή ζωή μας. Ξανά κοιτάζοντας τον εαυτό μας, απωθούμε τις ταπεινώσεις, το μη οικείο ,το παράδοξο και επιλέγουμε ό,τι μπορεί να δομήσει μιαν αυτάρεσκη συνέχεια. » Η ιδέα πως μπορούμε να γνωρίζουμε τι συνέβη επειδή το θυμόμαστε είναι μια αυταπάτη ,η οποία παράγεται από την ανθρώπινη ανάγκη να εξάγει νόημα από τα διάφορα στοιχεία της εμπειρίας» .

 Συνεπώς ο αναστοχασμός του εαυτού συνθέτει και μια αναδρομική αφήγηση του(στον ίδιο τον εαυτό) Αυτή η αναδρομική αφήγηση οφείλει να είναι γοητευτική και συνάμα συνεκτική, να ενέχει μια φαινομενική διαδοχή, ίσως και πλοκή: Τα στοιχεία αυτά είναι φαντασιακά, πλάθονται από τον ίδιο τον εαυτό. Αλλά για να είναι πειστική για τον εαυτό η αυτοβιoγραφια του, δεν μπορεί να είναι ολότελα φαντασιακή. Οφείλει ,συνεχώς, να αφομοιώνει τα στοιχεία πού εισβάλλουν από τον εξωτερικό κόσμο, πού αν αφεθούν ανεπεξέργαστα ,πλημμυρίζουν απειλητικά αυτό πού με τόσο κόπο κτίσθηκε. Ο «εαυτός»(δηλαδή η αυτοαντιληψη μας ) αναγκάζεται να τα αναπλάθει συνεχώς, σμίγοντας τα με την προσωπική του ιστορία. Συνθέτει έτσι ένα υπαρξιακό πλαίσιο πού ανακουφίζει το άτομο καθώς του προσφέρει συνέχεια και συνοχή, ένα προστατευτικό κέλυφος και φίλτρο για να ερμηνεύσει και τιθασεύσει την πολυμορφία της καθημερινότητας του. Αυτή την αναδρομική κατασκευή δεν την κτίζει το άτομο μόνο του, αλλά με τη βοήθεια προσώπων (γονέων ,φίλων, συγγενών) και αντικειμένων (φωτογραφίες και ημερολόγια):

Ο Κουντερα περιγράφει τη σχέση των φίλων με αυτήν την αναδρομική  ανασκευή της μνήμης «Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα το μοναδικό νόημα της φιλίας ετσι όπως τη ζούμε σήμερα. Η φιλία είναι απαραίτητη στον άνθρωπο για την καλή λειτουργία της μνήμης του. Το να θυμόμαστε το παρελθόν μας, το να το κουβαλάμε πάντοτε μαζί μας, είναι ίσως ο αναγκαίος όρος για να διαφυλάξουμε, όπως λέμε , την ακεραιότητα του εγώ μας. Για να μη συρρικνωθεί το εγώ μας, για να διατηρήσουμε τον όγκο του πρέπει να ποτίζουμε τις αναμνήσεις σαν τα λουλούδια στη γλάστρα ,κι αυτό το πότισμα απαιτεί τακτική επαφή με τους μάρτυρες του παρελθόντος δηλαδή τους φίλους. Οι φίλοι είναι ο καθρέφτης μας¨ η μνήμη μας το μόνο πού απαιτούμε απ¨ αυτούς είναι να γυαλίζουν κάπου κάπου τον καθρέπτη για να μπορούμε να κοιταζόμαστε μέσα »…


[

η Ιθακη μας

1 Οκτωβρίου, 2008 Σχολιάστε

η Ιθακη μας


Αυτό που μέσα μας χτυπά και είναι η Καρδιά μας
και η βαθιά ,μες την σπηλιά , κρυμμένη ‘πεθυμιά μας
η γεύση τ’ουρανίσκου μας ,τα μύχια όνειρά μας
και η αγάπη που χουμε για τα μικρά παιδιά μας
Αυτό που μέσα μας χτυπά,και είναι σαν ρολόι
κι οι χάντρες των ελπίδων μας :Χτυπούν σαν κομπολόι
Οι μνήμες που η λήθη μας τις σκέπασε με λάσπη
-και οι Αρχαιοι που περνούν τον Ποταμό Υδάσπη-
και της Πανδώρας το κουτί..κι η ζωτικότητα μας
και ότι έδωσε φτερά στη Ζωντανή χαρά μας
ολο το αίμα μέσα μας πουναι συσπειρωμένο
και το νερό της νιότης μας που εμοιαζε χαμένο
είναι σαν ελιξήριο, είναι πηγή Ονείρων
Μοιάζει με την Ιθάκη μας , ταξίδι των Κυθήρων ..
Απο τη Σπηλιά του Νοσφερατου
http://nosferatos.blogspot.com/2008/09/blog-post_1601.html
Κατηγορίες:ποιηματάκια Ετικέτες: